Thep Excel
ZTEST – ทดสอบสมมติฐานด้วย Z-Test (เวอร์ชันเก่า)
คำนวณค่า P-value แบบ one-tailed จากการทดสอบ z-test เพื่อดูว่าค่าเฉลี่ยของกลุ่มตัวอย่างต่างจากค่าที่ตั้งสมมติฐานไว้มากแค่ไหน (ฟังก์ชันเก่า แนะนำใช้ Z.TEST แทน)
=ZTEST(array, x, [sigma])
Function Metrics
Popularity
2/10
Difficulty
3/10
Usefulness
2/10
Syntax & Arguments
=ZTEST(array, x, [sigma])
| Argument | Type | Required | Default | Description |
|---|---|---|---|---|
| array | Range/Array | Yes | ชุดข้อมูลที่ใช้ทดสอบ ถ้า array ว่างเปล่าจะได้ #N/A | |
| x | Number | Yes | ค่าสมมติฐาน (hypothesized population mean) ที่ต้องการทดสอบว่าข้อมูลต่างจากนี้หรือไม่ | |
| sigma | Number | Optional | ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของประชากรที่รู้แน่ชัด ถ้าไม่ระบุ Excel จะใช้ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของกลุ่มตัวอย่าง (STDEV) แทน |
Examples
ทดสอบว่าค่าเฉลี่ยกลุ่มตัวอย่างต่างจาก 4 หรือไม่
ZTEST({3,6,7,8,6,5,4,2,1,9},4)
=ZTEST({3,6,7,8,6,5,4,2,1,9},4)
0.090574
ทดสอบกับค่าสมมติฐาน 6
ZTEST({3,6,7,8,6,5,4,2,1,9},6)
=ZTEST({3,6,7,8,6,5,4,2,1,9},6)
0.863043
คำนวณแบบ Two-tailed probability
2*MIN(ZTEST({3,6,7,8,6,5,4,2,1,9},4),1-ZTEST({3,6,7,8,6,5,4,2,1,9},4))
=2*MIN(ZTEST({3,6,7,8,6,5,4,2,1,9},4),1-ZTEST({3,6,7,8,6,5,4,2,1,9},4))
0.181148
ระบุ sigma ของประชากรที่รู้แน่ชัด
ZTEST({3,6,7,8,6,5,4,2,1,9},4,2.5)
=ZTEST({3,6,7,8,6,5,4,2,1,9},4,2.5)
0.082052
FAQs
ZTEST ต่างจาก Z.TEST ยังไงครับ?
ในแง่การคำนวณแทบไม่ต่างกันเลยครับ แต่ ZTEST เป็นฟังก์ชันรุ่นเก่า (legacy) ที่ Microsoft เตรียมจะเลิกรองรับในอนาคต ผมแนะนำให้ใช้ Z.TEST แทนเสมอในไฟล์ใหม่ครับ — ผลลัพธ์แม่นยำกว่า และชื่อตรงกับ standard ของ Excel 2010 ขึ้นไป
P-value ที่ได้จาก ZTEST แปลว่าอะไร?
P-value คือโอกาส (0-1) ที่ค่าเฉลี่ยตัวอย่างจะมีค่า มากกว่า ค่าเฉลี่ยที่สังเกตได้จริง สมมติว่าค่าสมมติฐาน (x) เป็นจริง โดยหลักแล้วถ้า P-value < 0.05 ก็ถือว่ามีนัยสำคัญทางสถิติครับ ผมชอบอธิบายง่ายๆ ว่า 'P-value น้อย = ข้อมูลบอกว่าสมมติฐานเดิมน่าจะผิด'
ถ้าอยากทดสอบแบบ two-tailed ต้องทำยังไง?
ZTEST คืนแค่ค่า one-tailed ครับ ถ้าอยากได้ two-tailed ต้องใช้สูตร =2*MIN(ZTEST(…), 1-ZTEST(…)) วิธีนี้เอาค่าที่น้อยกว่าในสองทิศทางมาคูณ 2 ผมใช้วิธีนี้บ่อยมากเวลาต้องการทดสอบว่าค่าเฉลี่ย ‘ต่างจาก’ ค่าอ้างอิง ไม่ใช่แค่ ‘มากกว่า’
ควรระบุ sigma หรือปล่อยว่างไว้?
ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ครับ ถ้ารู้ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของประชากรจริงๆ (เช่น จากประวัติข้อมูลยาวนาน) ก็ระบุ sigma ไปเลยเพื่อความแม่นยำ แต่ในชีวิตจริงส่วนใหญ่ผมไม่รู้ค่า sigma แน่ชัด เลยปล่อยว่างให้ Excel ใช้ STDEV ของกลุ่มตัวอย่างแทน ซึ่งก็ OK สำหรับกลุ่มตัวอย่างที่ใหญ่พอ
Resources & Related
Resources
Related functions
Additional Notes
ZTEST คำนวณค่าความน่าจะเป็น (P-value) แบบ one-tailed สำหรับการทดสอบ z-test โดยรับข้อมูลชุดหนึ่ง (array) ค่าสมมติฐานที่ต้องการทดสอบ (x) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของประชากร (sigma) ซึ่งถ้าไม่ระบุ sigma ก็จะใช้ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของกลุ่มตัวอย่างแทน ผลลัพธ์คือโอกาสที่ค่าเฉลี่ยตัวอย่างจะมีค่ามากกว่าค่าเฉลี่ยที่สังเกตได้จริง
ที่เจ๋งคือ ZTEST ช่วยให้ทดสอบสมมติฐานทางสถิติได้โดยตรงใน Excel โดยไม่ต้องคำนวณ z-score มือ แค่ป้อนข้อมูล กำหนดค่าที่ต้องการทดสอบ ก็ได้ P-value มาเลย และถ้าอยากได้ค่าแบบ two-tailed ก็สามารถดัดแปลงสูตรได้ง่ายๆ อีกด้วย
ส่วนตัวผม ฟังก์ชันนี้ถือว่า deprecated แล้วนะครับ Microsoft แนะนำให้ย้ายไปใช้ Z.TEST แทน เพราะให้ผลลัพธ์แม่นยำกว่าและชื่อสื่อความหมายชัดเจนขึ้น แต่ถ้าเปิดไฟล์เก่าแล้วเจอ ZTEST ก็ไม่ต้องตกใจครับ — มันยังทำงานได้ปกติ แค่ควรอัปเดตเป็น Z.TEST ในโอกาสต่อไป 😎